Thời thịnh trị bao giờ cũng kéo theo nhu cầu hưởng lạc. Bên Cạnh vua Lý Nhân Tông ngày càng có thêm những viên quan thân tín. Thái phó Hỏa Văn Ngọ và Quốc sư Khô Đầu gần gũi thường xuyên bên ngai vàng. Vua Lý cũng tỏ ra sủng ái và tin tưởng họ nhất. Uy danh của Hỏa Văn Ngọ càng lớn khi vua Lý Nhân Tông gả em gái cùng cha khác mẹ cho con trai ông ta. Mỗi khi có dịp, Hỏa Văn Ngọ và Khô Đầu khéo léo lồng vào câu chuyện lời bẩm trình Thái sư Lê Văn Thịnh lợi dụng cải cách đã xâm phạm quá sâu vào việc làm ăn của giới thương gia Thăng Long. Hạ thấp vai trò của đạo Phật. Hỏa Văn Ngọ soạn bản tấu trình việc áp dụng các chính sách do thái sư Lê Văn Thịnh chắp bút gây náo loạn thị trường, tiền thuế về cho quốc khố giảm hẳn. Đáng lo hơn, lợi dụng cải cách, quan lại các địa phương hạch sách, trắng trợn đòi của đút. Tiếng than không đến tai vua nhưng xã hội thì ngày càng bất an.
Buổi triều kiến gần nhất, Thái phó Hỏa Văn Ngọ không úp mở:
– Tâu đức vua, sau mấy năm áp dụng các chính sách cải cách do Thái sư Lê Văn Thịnh đề xuất, giới thương gia và những điền chủ có ảnh hưởng lớn nhất trong xã hội đều bất bình, phản đối. Thần nghĩ đã đến lúc kính xin bệ hạ xem xét lại.
Sau lời tâu của Hỏa Văn Ngọ, Viên ngoại lang Đỗ Chùy trình lên Lý Nhân Tông bản kiến nghị đòi hủy bỏ các chính sách quản lý đối với nhà chùa. Lê Văn Thịnh nghe hết nhưng chưa nói gì. Ông ngờ đây mới chỉ là màn khởi đầu. Thái sư xin đức vua cho suy nghĩ kỹ, tra soát lại và viết bản tấu trình khi lên đức vua sau. Bãi triều, Thái sư Lê Văn Thịnh về dinh trong tâm trạng không vui. Ông bảo người lão bộc già gọi tên hề hầu Lưu Chủng đến làm trò giải khuây.
Từ ngày Lê Văn Thịnh được Thành Trạc tặng tên hầu hề này, đã nhiều lần nó biểu diễn cho các đại quan trong triều xem. Thái sư trạng nguyên Lê Văn Thịnh tuổi Dần, tướng tinh con hổ nên thích Lưu Chủng làm trò hóa hổ. Hứng lên có lần ông bảo tên hề hầu hướng dẫn mình cách hóa trang. Một lần mở tiệc chiêu đãi quan đồng triều tại tư gia, muốn tạo bất ngờ với các đồng liêu, Thái sư Lê Văn Thịnh hóa hổ như thật khiến mọi người cười ngả ngớn. Không riêng Lê Văn Thịnh, các đại quan khác hầu như ai cũng nuôi trong dinh thự mình kẻ hầu hề hoặc vật nuôi làm thú vui. Thái úy Lý Thường Kiệt say mê muôn luyện kiếm. Ông nuôi mấy tên kiếm sĩ điêu luyện làm kẻ hầu luyện chiêu. Thái phó Hỏa Văn Ngọ nuôi một đàn cá sấu. Cá sấu ăn no, nằm ngoác miệng, tên hầu hề chui vào đó làm trò. Nhìn cảnh ấy ai cũng sởn gáy. Người nuôi gấu, rắn độc, trăn rừng… Mỗi đại quan một ý thích.
Ngồi xem Lưu Chủng làm trò mà đầu óc Lê Văn Thịnh để đâu đâu. Ông cứ luẩn quẩn nghĩ đến lời cảnh báo từ Nguyễn Trực Nhẫn và Hà Ngô Tự. Ba chàng trai phủ Thiên Đức đỗ đại khoa năm ấy đều đã là những người giữ trọng trách lớn trong triều. Hà Ngô Tự làm Tả tham tri chính sự. Nguyễn Trực Nhẫn được phong Đô thống nguyên soái, dưới trướng Thái úy Lý Thường Kiệt. Họ luôn ủng hộ chính sách cải cách do Thái sư Lê Văn Thịnh chắp bút. Đang nghĩ lan man thì người lão bộc bẩm:
– Trình quan Thái sư, đại nhân Hà Ngô Tự xin gặp.
Lê Văn Thịnh ra hiệu Lưu Chủng dẹp trò:
– Mời quan Tả tham tri vào thư phòng.
Hà Ngô Tự vái Lê Văn Thịnh:
– Kính chào quan Thái sư đại nhân. Hạ quan đến đột ngột mong ngài lượng thứ.
Lê Văn Thịnh phẩy tay:
– Hiền huynh vẽ chuyện. Lễ nghi thì để ngoài triều. Ở nhà, huynh đệ ta hãy cư xử như ngày xưa. Từ khi vào cung, đệ luôn mong có được những giây phút đó.
Hai người dừng lời khi nàng Doãn bê nước ra. Người lão bộc lật đật chạy theo than trời:
– Kính xin quan Thái sư tha tội. Lệnh bà cứ đòi tự tay hãm trà khi biết Hà đại nhân tới.
Mọi người bật cười. Lê Văn Thịnh ôn tồn bảo:
– Hôm nay lão nghỉ sớm đi. Ta cũng muốn cùng phu nhân tự tay tiếp bạn.
Hà Ngô Tự đứng dậy vái nàng Doãn:
– Chẳng hay lâu nay lệnh bà có được khỏe không ạ?
Doãn Hoàn Doãn lườm Hà Ngô Tự:
– Anh Hà Ngô Tự coi chúng tôi là người xa lạ từ bao giờ vậy. Bây giờ chuyện triều chính, chuyện đàm đạo hai anh để sau đi. Tôi đã sai người làm cơm rồi. Mời anh Hà Ngô Tự ăn cùng chúng tôi. Lâu lắm rồi chỉ công với việc. Chẳng vấn an thăm hỏi được nhau. Tôi nhớ quê quá.
Lê Văn Thịnh hồ hởi:
– Hay ta cho người sang mời Nguyễn Đô thống tới cùng dự.
Doãn Hoàn Doãn nói như reo:
– Phu quân cho phép thế thì vui quá.
Cuộc hội ngộ không định mà nên. Ba chàng trai học trò cụ đồ Lê Thành xưa vui như thời còn là các Nho sinh nghèo. Lê Văn Thịnh nói:
– Cấm ai nhắc tới chức tước, công việc. Ta đặt mình vào chuyến vãng cảnh hội xuân chùa Phật Tích năm xưa nhé. Phu nhân cũng vậy. Cứ như lúc nàng bắt gặp mấy huynh đệ ta núp sau lùm cây nghe trộm màn hò đối đáp ấy.
Bốn người vỗ tay hưởng ứng. Những tiếng ngu đệ, hiền huynh, anh, em… dân dã gần gũi lâu lắm mới có dịp xưng hô thân mật. Phu nhân Doãn Hoàn Doãn bảo người hầu có bao nhiêu thức ăn đem hết lên phòng. Nàng tự tay tiếp cho chồng và hai người bạn. Chuyện ran ran. Hà Ngô Tự, Nguyễn Trực Nhẫn tránh nhắc tới chuyện con cái. Họ rất thương Lê Văn Thịnh và Doãn Hoàn Doãn. Không biết vì sao mà lấy nhau đã gần chục năm, vợ chồng quan Thái sư vẫn chưa có tin mừng. Nhiều lần gặp trước họ vẫn hỏi thăm động viên, nhưng từ ngày Lê Văn Thịnh nắm chức lớn đầu triều, họ không dám chạm vào nỗi buồn đó. Thịnh và Doãn cũng biết thế. Họ cười nói bỗ bã lấp liếm đi. Tối muộn ba người mới chia tay. Lê Văn Thịnh bảo nàng Doãn:
– Em pha cho anh ấm trà, đem ra lầu Vọng nguyệt, các anh ngồi thêm lúc nữa.
Biết ý chồng bây giờ là dành cho công việc. Lê Văn Thịnh cùng hai bạn bước thong thả tới lầu. Hà Ngô Tự mở lời:
– Thưa…
Lê Văn Thịnh giơ tay làm hiệu cứ xưng hô như lúc nãy.
– Thưa hiền huynh. Gần đây ngu đệ có cắt cử người thân tín tìm hiểu những lời đồn thổi liên quan đến đại huynh thì phát hiện ra đầu mối là từ Viên ngoại lang Đỗ Chùy.
– Đỗ Chùy?
Nguyễn Trực Nhẫn giải thích:
– Đỗ Chùy là thân tín của Thái phó Hỏa Văn Ngọ. Nhưng có lẽ phải để tâm ở mối quan hệ khác.
Lê Văn Thịnh hỏi:
– Quan hệ nào?
– Đỗ Chùy chính là cháu ruột vợ Đản Hớn, trùm hội buôn người Hoa ở Thăng Long.
– Thì ra là vậy. Hà Ngô Tự lẩm bẩm:
– Đầu dây mối rợ đây rồi. Ngu đệ lo là có cả một âm mưu chống đối hiền huynh với nhiều kẻ tham gia.
Nguyễn Trực Nhẫn thêm:
– Văn ban, võ ban đều có người của họ cả. Gần đây, đệ phát hiện ra mối quan hệ rất khó hiểu giữa Hữu vũ vệ Thái Bá với Viên ngoại làng Đỗ Chùy. Hai người này là chỗ thân thiết với Khuất Nô, tên hầu người nước Tống mà Quốc sư Khô Đầu rất tin cậy.
Lê Văn Thỉnh có vẻ chú ý. Ông hỏi lại:
– Hiền huynh nói rõ hơn mối quan hệ của họ xem sao.
– Ngu đệ nhiều lần nghe Thái Bá và Đỗ Chùy đề cao Quốc sư Khô Đầu và Thái phó Hỏa Văn Ngọ. Nhưng ra mặt chê bai công việc của Thái sư. Ba kẻ dưới ấy không thể xem thường.
Hà Ngô Tự hỏi:
– Thái Bá có phải là người mà mọi người gọi là Bá chột không?
– Đúng đấy. Nhìn người này thấy bất an lắm. Mắt ông ta lác thì đúng hơn. Cái đầu cứ nghiêng nghiêng như gà chọi vào sới. Tròng mắt vằn đục chùm tia máu khiến người đối diện luôn cảm thấy thảng thốt.
Lê Văn Thịnh trầm ngâm một lúc rồi nhỏ nhẹ:
– Lần trước huynh Nguyễn Trực Nhẫn nhắc, đệ nghĩ chỉ vì đức vua cho thực thi các chính sách mà đệ soạn thảo khiến quyền lợi của một số nhà buôn lớn và điền chủ, chúa đất bị ảnh hưởng nên họ phản ứng. Nhưng nay hình như vấn đề khác rồi, lớn hơn rồi.
Hà Ngô Tự:
– Xin hiền huynh nói rõ cho hai đệ cùng nghe. Chúng ta cần biết thật đầy đủ để đề phòng.
– Hai thế lực lớn nhất chi phối đến triều chính là các chư tăng giáo hội do Quốc sư Khô Đầu cầm chịch và những người cùng phe Thái phó Hỏa Văn Ngọ. Giáo hội dựa vào Hoàng Thái phi Ỷ Lan. Hỏa Văn Ngọ được đức vua sủng ái, tin dùng. Lại là chỗ thông gia với vua nên ông ta ôm tham vọng lớn.
Hà Ngô Tự:
– Chắc chắn việc phân chùa chiền thành ba hạng. Tịch thu bớt đất và cử văn quan nắm giữ sổ sách, quản lý kho đụn các chùa đã làm chư tăng không hài lòng. Việc thu thêm thuế đối với chủ nô, chúa đất và thương gia cũng nảy sinh thù hằn là điều dễ hiểu, song đệ cứ phân vân, nhiều đại quan trong triều cũng phản ứng gay gắt bởi lý do gì?
Nguyễn Trực Nhẫn nói tiếp:
– Đệ cũng nghĩ vậy. Mà chính sách cải cách do đức vua ban chiếu chỉ thực hiện, đâu phải lỗi của quan Thái sư.
Hà Ngô Tự:
– Đúng thế. Nhưng họ không dám phê phán đức vua mà đổ hết cho quan Thái sư.
Nguyễn Trực Nhẫn trầm tư:
– Có điều gì đó vẫn rất khó giải thích. Nếu chỉ vì chính sách cải cách động chạm tới quyền lợi thì đàm đạo, tranh luận tại triều. Nhưng đệ nghe trong vụ này khá lạ.
Lê Văn Thịnh mỉm cười:
– Có căn nguyên của nó cả đấy các huynh. Quan lại các bộ, sảnh liên hệ với giới điền chủ, chủ nô thì ít, nhưng lại gắn rất chặt với giới thương gia. Bổng lộc triều đình tuy cao nhưng cũng chỉ đủ sống sung túc. Vậy mà từ Thái phó Hỏa Văn Ngọ đến nhiều vị hàm nhất, nhị phẩm làm gì mà giầu có thế? Đệ đã nghĩ tới điều này từ lâu, để tâm nhưng chưa có chứng cớ đầy đủ quan lại ăn của đút. Họ nhằm vào đệ với môt thái độ thù địch chứ không phải do cải cách kinh tế.
Hà Ngô Tự bàn:
– Theo ngu đệ, huynh nên bẩm báo rõ với đức vua. Một khi tin đồn đã lan ra ngoài chúng dân, thì việc ủ mưu trong triều đã chín. Cần hết sức cẩn trọng với Thái phó Hỏa Văn Ngọ.
Nguyễn Trực Nhẫn đồng tình:
– Mối quan hệ giữa Thái phó Hỏa Văn Ngọ với trùm buôn người Hoa Đản Hớn cũng phải đặc biệt quan tâm.
Lê Văn Thịnh nói:
– Cảm tạ hai huynh cảnh tỉnh. Đệ sẽ lựa lúc bẩm trình đức vua. Hai hiền huynh giúp đệ tìm hiểu các mối quan hệ của họ, song hết sức kín đáo. Từ Đỗ Chùy có thể lần ra nhiều điều.
…
Nửa đêm ba người bạn mới chia tay. Nàng Doãn bồi hồi không ngủ được. Chồng vừa vào Doãn ôm chầm lấy. Tự nhiên nước mắt ứa ra. Từ ngày chồng nàng lên chức Thái sư đầu triều, quyền hành chỉ đứng sau đức vua mà trong tâm trạng nàng lại thấy lo lắng, bất an hơn trước. Phận làm vợ một đại quan nhất phẩm, nàng luôn phải cẩn trọng từ cử chỉ, lời nói đến sắc diện của mình. Bậc mệnh phụ phu nhân như nàng luôn bị mọi người để ý xét đoán. Hơn một năm nay thấy chồng bị nhiều lời dị nghị, giấc ngủ của Doãn cũng nhiều đêm hao khuyết. Nỗi buồn không sinh nở cho chồng được những đứa con đã khiến nàng đau khổ lắm rồi. Một mình buồn tủi mà không dám ngỏ cùng ai. Vậy là nàng phạm tội bất nghì. Tội khiến nhà chồng vô hậu. Thực tâm đã có lúc Doãn Hoàn Doãn muốn Lê Văn Thịnh hãy nạp thiếp. Nàng sẵn sàng lui về phía sau. Sẵn sàng coi những đứa con của chồng với người đàn bà khác là con mình. Doãn Hoàn Doãn đã ngỏ ý ấy, Lê Văn Thịnh gạt phắt:
– Nàng nói gì vậy. Số vợ chồng mình thế. Nàng không có lỗi gì cả. Đừng nghĩ ngợi nhiều mà tổn hao sức khỏe. Anh không bao giờ muốn một người đàn bà nào ngoài em.
Trong những lúc riêng tư như thế, chồng Doãn vẫn xưng hô thắm thiết như hồi mới yêu nhau. Một thời quê kiểng. Lê Văn Thịnh bảo:
– Mỗi lần bên nàng. Cùng nhớ về Bảo Tháp. Nhớ ngọn Thiên Thai. Nhớ về Điền Mô. Anh như được gặp lại mẹ, cha. Như được sống lại những ngày mình gặp nhau.
Doãn Hoàn Doãn mê đắm trong hạnh phúc. Những lúc ấy nàng thường xưng tên một cách đầy trìu mến:
– Chàng đừng giấu Doãn chuyện gì nhé. Doãn luôn mong được chung vai san sẻ với chàng mọi khó khăn trắc trở.
Thịnh ôm chặt vợ trong lòng. Đúng là từ khi ngồi lên cái ghế Thái sư đầu triều, Lê Văn Thịnh càng ít có thời gian bên vợ. Doãn vò vò trong cái dinh thự rộng mênh mông, lạnh lẽo. Cảm giác lúc nào cũng như có con mắt nhìn vào. Đã thế bao nhiêu chuyện bất ý đè nặng tâm can. Nàng nghĩ hay tại cái dớp khó sinh con của dòng họ Doãn. Thấy vợ buồn Lê Văn Thịnh động viên: “Những người mệnh lớn hơn anh rất nhiều như đức vua Lý Nhân Tông đường con cái cũng đâu có hanh thông. Rồi Thái úy Lý Thường Kiệt trước khi “tịnh thân” đã mấy năm hạnh phúc bên vợ, mà sao không sinh đẻ được”.
Biết chồng thương mình mà nói vây. Nhưng quả thực như đức vua Lý Nhân Tông thì thật khó lý giải. Năm bà hoàng hậu, hàng trăm hoàng phi, cung tần, mỹ nữ mà chẳng một ai kết nụ.