Mùa hè, ve râm ran. Người giữ vườn khó chịu: “Không biết khi nào gã khách này mới đi.”

Gã kiểm lâm bụng to hay ghé thăm. “Kiểm lâm gì mà bụng to dữ?”

Hắn đói lả. Vị khách sang chào:
“Khỏe không bạn? Bác kêu ăn cơm, có nấm tui lấy ở rừng.”
“Có nấm hả? Vậy đi ăn cơm.”

Trên đường đi, gã: “Sao để um tùm vậy không tỉa? Rắn rít, khí độc ban đêm nữa.”

Bữa cơm, gã: “Nhà cô chú đẹp ghê, đủ loại hoa kiểng.”
Người giữ vườn: “Đủ loại là đẹp sao?”
Ba hắn: “Con qua bên kia chưa, như cái đám rừng kìa.”
Người giữ vườn: “Đám rừng ấy có trật tự.”
Gã: “Tui thấy nó um tùm quá đó bạn.”
Ba hắn: “Hỗn loạn chứ trật tự gì.”
Người giữ vườn: “Đó mới là sự đa dạng thật sự.” Hắn đứng dậy.

Gã kiểm lâm đến. “Xin lỗi nha, tui không hiểu ý ông. Ba mẹ ông không hài lòng. Sao ông không dọn dẹp? Muỗi mòng bệnh tật, tội cô chú lo lắm.”
“Lấy ghế đi ngồi, trời nắng đứng chi cho mệt.”

Hai người ngồi gốc xoài. Ve im bặt.
“Ve dừng kêu. Bên kia không có ve mà bên đây có, lạ không?”
“Ba tui mới xịt thuốc sâu. Ông làm kiểm lâm phải nhận ra lá cây khỏe mạnh chứ.”
“À, đậm, gân nét. Cây đây tốt, ông tưới thường xuyên hả?”
“Hai tháng nắng không tưới giọt nào. Rừng có ai tưới đâu, nó cũng tốt.”
“Ông làm vườn rừng chứ gì, nhưng cũng cắt tỉa gọn chứ um tùm quá vậy.”
“Đừng giận nha, tại ông mập và nặng nề quá chứ vặn người tí thôi.”
“Tui ở đây ba năm, qua hai đợt dịch, chưa hề bệnh tật. Muỗi chắc cũng không đẻ nhanh.”

Người giữ vườn mệt mỏi, không muốn giải thích. Hắn nhận ra: đa dạng là để cây tự lập, tương tác, tạo sức sống.

“Mấy vấn đề đó chỉ như cành lá thôi. Ông đi rừng hãy chiêm nghiệm về hỗn loạn và đa dạng. Mà này, đừng mập như giờ, kiểm lâm vậy không ai tin đâu.”

Gã khách tự ái, đứng dậy đi thẳng. Người giữ vườn thở dài. Hắn biết gã đã đi lạc quá xa. Hắn nằm dài trên sàn gạch, ve kêu từng đợt.