Người Hoa ở Thăng Long, tháng Tám lịch trăng có thật nhiều niềm vui. Sau rằm Trung Thu một tuần là ngày sinh Đản Hớn. Từ khi đứng đầu hội buôn người Hoa kiêm trưởng hội quán Quảng Đông, sinh nhật ông chủ là lễ vui chung của cộng đồng. Người Hoa chung tay kỷ niệm thật linh đình. Đản Hớn có cách kỷ niệm sinh nhật thật độc đáo.

Bến Chương Dương gần như là lãnh địa riêng của người Hoa. Ở đó Đản Hớn neo một con thuyền rất lớn, gọi là “Du thuyền Quảng Đông”. Nó được biến cải từ một thuyền buôn đường dài. Du thuyền có ba tầng. Tầng hai là đại sảnh. Nơi hội họp, mở đại tiệc. Tầng trên cùng, nơi hóng gió, ngắm cảnh. Tầng đáy làm bếp, kho chứa đồ, phòng nghỉ của phu thuyền và phòng để các vật dụng linh tinh. Du thuyền Quảng Đông có thể chứa tới vài trăm thực khách. Nó trở thành nơi du hý sang trọng của giới tai mặt người Hoa.

Lửng lơ giữa tầng đáy và tầng đại sảnh, Đản Hớn thiết kế một căn phòng riêng. Trông như gác xép. Nhìn qua khó phát hiện. Phòng không lớn nhưng bài trí vô cùng sang trọng. Đây là chỗ làm việc riêng của Đản Hớn. Rất ít người biết. Đản Hớn cho phép ai thì người ấy mới dám bước chân vào căn phòng này. Điều đặc biệt là sau hai cánh tủ gỗ, có một cầu thang nhỏ dẫn xuống đáy thuyền. Mỗi khi trưởng hội buôn Đản Hớn tiếp khách trong phòng, luôn có người đứng gác bên ngoài. Người đó là Viên ngoại lang Đỗ Chùy.

Ngày sinh Đản Hớn năm ấy nghe ra hoành tráng, tưng bừng hơn các năm trước. Tưng bừng bởi nhiều lý do. Đản Hớn cập tuổi bốn lăm. Lý do khác, chỉ riêng Đản Hớn biết là hắn mới được vua Tống Triết Tông phong chức Phó Thừa chỉ các phòng Xu mật viện, hàm chính thất phẩm, cầm đầu mạng lưới do thám của nhà Tống ở Đại Việt. Khẩu dụ của hoàng đế nhà Tống là một cử chỉ đặc biệt. Rất hiếm chuyện vua Tống ban lời khen và phong chức cho một kẻ dưới bên ngoài Đại Tống như thế. Điều đó khẳng định vị thế vô cùng quan trọng của Đản Hớn trong cuộc chinh phạt Đại Việt sắp tới. Sinh nhật lần này có thể là kỷ niệm cuối cùng của Đản Hớn tại Thăng Long. Vài tháng nữa thôi, khi Đại Việt trở thành một châu, phủ của nhà Tống, biết đâu Đản Hớn sẽ súng sính trong bộ phẩm phục hàng tam, tứ phẩm cai quản cả cái xứ giầu có này.

… Giới tinh hoa trong cung đình Lý Nhân Tông gần như đủ mặt tại lễ sinh nhật Đản Hớn. Dẫn đầu là Thái phó Hỏa Văn Ngọ. Các đại quan hàng nhị, tam phẩm. Nhiều vị mang theo vợ và con gái lớn. Váy áo súng sính. Trang sức quý hiếm, đắt tiền được dịp khoe ra. Cậu ấm cô chiêu cuốn lấy nhau… Thật không khác gì cảnh tượng vũ hội cung đình.

Quan khách vừa yên vị, du thuyền rời bến. Tiếng đàn sáo xênh ca. Các trích đoạn kinh kịch: “Lã Bố hí Điêu Thuyền, giết Đổng Trác”. “Tôn Quyền chém Quan Công”. “Lửa Xích Bích tiêu đốt quân Tào…”. Đêm vui không hiểu sao Đản Hớn lại cho diễn những màn kịch phản chủ đầy máu me ấy. Lũ hề hầu đeo mặt nạ khỉ, sư tử… miệng ngậm dầu phun cháy sáng phòng đại tiệc. Kèn sáo, trống phách làm nổi cả sóng sông Nhị Hà. Nhìn từ xa du thuyền Quảng Đông như một viên ngọc lung linh trong đêm.

Sau màn chúc tụng khiến chủ, khách đều đẹp lòng, mỗi người chọn cho mình một góc riêng. Lấy những món ăn mình thích. Các vị tai mặt đứng riêng. Chuyện thế sự. Chuyện cung đình bung nở. Dịp hiếm để tạo mối liên kết làm ăn, nhờ vả. Đám công tử nhà giầu cuốn lấy các cô nương con nhà gia thế. Họ nhảy nhót nhộn nhạo… Nghe chừng không còn phải đãi đằng, chào hỏi ai nữa, Đản Hớn kín đáo mời Hỏa Văn Ngọ xuống khoang dưới. Viên ngoại lang Đỗ Chùy cùng Hữu vũ vệ Thái Bá đứng chắn ngoài cửa. Đản Hớn, trùm mạng lưới Tống gian không rào trước đón sau như mọi lần:

– Thưa Thái phó đại nhân, đức Hoàng thượng Đại Tống đã cho người sang truyền khẩu dụ. Giữa tháng hai Đinh Sửu, đại quân ta sẽ vào tiến vào Đại Việt.

Hỏa Vân Ngọ:

– Thưa ngài hội chủ. Chẳng hay người truyền khẩu dụ hiện ở đâu?

– Vì rất cơ mật cho nên ngài Ngụy Văn Rận chỉ ở Thăng Long một đêm, không ra khỏi thuyền và đã trở về Vân Nam ngay sáng hôm sau.

Hỏa Vân Ngọ nói:

– Từ lần trao đổi trước, bản quan đã trù tính mẹo mực. Nhưng việc này không thể động dạng sớm. Biết thời gian quân ta vào thế này thật rất mừng. Bản quan sẽ tính đường đi nước bước cụ thể.

Đản Hớn:

– Vâng. Ta cứ ấn định thời gian từ mười lăm đến ngày hai mươi tháng hai thì không trật được. Đường quân ta vào chắc cũng không khác những lần trước. Tôi sẽ cho người của ta có mặt tại các hướng.

Hỏa Văn Ngọ bàn:

– Thời gian vậy là đã cận kề. Hôm nay tôi và ngài hội chủ cần rà soát lại cho kỹ càng. Tôi và Hữu vũ vệ Thái Bá lo dụ Lý Nhân Tông và Lý Thường Kiệt rời khỏi Thăng Long.

Đản Hớn mừng ra mặt:

– Với tài năng, mưu lược của Thái phó đại nhân, tôi tin cả Lý Nhân Tông và Lý Thường Kiệt sẽ trúng kế của ta.

– Thưa ngài hội chủ. Kế sách phải rất khéo, thật tự nhiên mới không gây nghi ngờ. Biết việc của nhau càng dễ hành động.

– Đúng là tôi không chọn lầm người. Nước Tống sẽ ghi ngài công đầu.

Hỏa Văn Ngọ nghiêm giọng:

– Chuyện này liên quan đến sống chết tam tộc. Từ nay đến đó bao chuyện có thể xảy ra. Bản quan đề nghị ta không gặp nhau nữa. Cần gì liên lạc qua Đỗ Chùy.

Đản Hớn bảo:

– Thái phó đại nhân cẩn trọng thế là phải.

Hỏa Văn Ngọ dỏng tai nghe tiếng nhạc dường như càng to hơn ở boong trên. Vậy là trời đã khuya. Hắn nói lời tốt đẹp chúc ngày sinh Đản Hớn:

– Bản quan xin chúc ngài hội chủ đại, đại thượng thọ. Buôn bán hanh thông. Gia cảnh xum xuê. Công thành danh toại.

Đản Hớn chắp tay vái:

– Đa tạ tấm thịnh tình của Thái phó đại nhân. Chúng ta cùng chúc ngày đại hỉ chóng đến. Chúc ngài danh vọng ngút trời.

Hỏa Văn Ngọ luôn không thích những câu xảo ngôn của tay lái buôn này. Nhưng Đản Hớn là cái mỏ vàng. Cái mỏ vàng vô tận. Hỏa Vân Ngọ nhân chuyện này đào thêm:

– Bản quan đã tính kỹ. Sau tết Nguyên Đán là đúng dịp mừng thọ vua Lý Nhân Tông. Không có lý do gì hợp hơn là mở lễ hội lớn trong cố đô Hoa Lư, lộ Trường Yên. Mời các thầy pháp, tăng lữ có tiếng tăm, danh vọng nhất Đại Việt làm lễ cầu tự bảy ngày xin trời đất hiển linh cho vua sinh được hoàng nam kế nghiệp.

Đản Hớn vỗ tay cắt ngang lời Hỏa Văn Ngọ:

– Tuyệt chiêu. Tuyệt chiêu. Điều vua Lý ra khỏi Thăng Long cầu tự đầu xuân, lại đúng dịp sinh nhật thì không có lý do nào thuyết phục hơn, chí lý hơn. Bái phục quan Thái phó đại nhân. Nhưng còn Lý Thường Kiệt?

– Đây là chuyến đi dài, ra khỏi kinh thành. Bản quan sẽ tâu trình vua Lý sai Lý Thường Kiệt đi hộ giá.

Lần nữa Đản Hớn lại vỗ tay. Hỏa Văn Ngọ sợ Đản Hớn múa mép, liền bảo:

– Nói thì đơn giản, dễ dàng nhưng phải chuẩn bị từ bây giờ.

– Xin Thái phó đại nhân cho được nghe kỹ hơn.

– Tôi phải biết cụ thể ngày quân ta đem binh sang. Lại phải cho người phao lên, giữa tháng hai là thời gian tốt nhất, thuận lòng trời nhất để hành hương cầu tự. Lời phao phải đến tai Hoàng Thái phi Ỷ Lan và Lý Nhân Tông. Vua Lý đang khát hoàng nam. Nhất định trúng kế – Hỏa Vân Ngọ chợt đắn đo – Kế thì nghe có vẻ hay nhưng sẽ rất công phu, tốn kém. Kén thuê nhiều người. Những người giỏi nhất. Mà phải tự nhiên như thật.

Đản Hớn cắt ngang:

– Thưa Thái phó đại nhân, đây là việc lớn của Đại Tống ta. Ngài cứ tính sao cho thật chu toàn. Cần thuê bao nhiêu người cứ thuê. Tiền bạc không lo. Không phải lo à… Hội buôn chúng tôi sẽ chu cấp đầy đủ. Và nếu cần mời cả thầy tăng giỏi từ đại Tống sang cầu tự cũng cứ mời.

Trúng ý, Hỏa Vân Ngọ hứa.

– Ngài hội chủ ủng hộ thế thì bản quan yên tâm lớn rồi. Nhất định chu toàn. Phải chu toàn.

– Hảo lớ. Hảo lớ. Việc chung. Việc chung. Tại hạ sẵn sàng. Sẵn sàng mà. Bao nhiêu cũng có.

Chập tối, trong vùng lau lách lút đầu ở bãi Đầm Trấu, xuất hiện nhiều bóng áo đen. Từ đây không nghe thấy tiếng đàn sáo trên du thuyền Quảng Đông, nhưng ánh sáng hắt xuống mặt nước thì nhìn rất rõ. Du thuyền buông neo giữa dòng. Người dân quanh bến Chương Dương nhiều năm nay chẳng lạ gì cảnh ăn chơi như thế của ông trưởng hội buôn giầu có người Hoa.

Phía hạ nguồn, chỗ bãi nổi giữa sông cũng xuất hiện mấy con thuyền gỗ dài, mảnh. Loại thuyền đánh cá của dân chài. Hai tốp thuyền từ thượng, hạ bến Chương Dương lặng lẽ áp sát “viên ngọc đêm”. Lọt thỏm trong bóng du thuyền, một thuyền nhỏ có mui kín đậu sát bên sườn. Lính cấm quân, chống giáo đứng canh. Bỗng con thuyền nhỏ ấy rùng mình, chao nghiêng. Rất nhanh nó chìm nghỉm cùng với mấy tên lính. Cánh cửa bên sườn du thuyền bật ra. Hơn chục bóng áo đen như những con “rái cá” theo nhau tuồn vào. Thái Bá cùng Đỗ Chùy chưa kịp kêu đã gục xuống. Cửa phòng bật tung. Hỏa Vân Ngọ, Đản Hớn giật mình ngơ ngác. Chưa hiểu chuyện gì, tay đã bị bẻ quặt ta ra sau lưng. Lúc này Hỏa Vân Ngọ mới nhận ra viên chỉ huy là Đô thống nguyên soái Nguyễn Trực Nhẫn. Hắn trừng mắt thét:

– Ngươi dám hỗn láo thế à. Ta là Thái phó đầu triều. Thông gia với đức vua. Cả ba họ nhà ngươi có đền nổi tội này không.

Nguyễn Trực Nhẫn mềm mỏng:

– Vâng lệnh Quốc lão Thái úy, xin mạo muội mời Thái phó đại nhân và ngài hội chủ về quân doanh để Quốc lão được tiếp chuyện ạ.

Không cho lũ Tống gian phân trần. Nguyễn Trực Nhẫn đưa mắt. Bốn cái khăn nhét vào miệng. Bốn cái túi đen chụp lên đầu. Hỏa Vân Ngọ, Đản Hớn, Thái Bá, Đỗ Chùy lần dò từng bước theo cầu thang gỗ xuống đáy thuyền. Tầng trên tiếng đàn sáo xênh ca vẫn nổi lên tưng bừng. Chục chiếc thuyền nhỏ lặng lẽ xuôi dòng. Cách bến Chương Dương khoảng bốn dặm, thuyền táp vào bãi. Tất cả mất dạng trong lau sậy. Lũ Tống gian bị lôi lên mặt đường, ấn vào bốn chiếc xe ngựa đợi sẵn. Ngựa gõ móng trong đêm sâu. Sau mấy canh giờ, xe dừng bên bờ sông Đáy.

Lũ Tống gian đầu sỏ mặt bệch không còn hạt máu. Chúng quỳ một hàng trước mặt Quốc lão Thái úy Lý Thường Kiệt. Vị thống soái Đại Việt giáp trụ sáng lòa, lẫm liệt. Tả, hữu tướng soái đứng sau lưng quốc lão. Mặt mày uy dũng. Hỏa Vân Ngọ lắp bắp:

– Thưa Quốc lão Thái úy, hạ quan cho rằng ở đây có sự bắt lầm người.

Đã quá khinh bỉ tên bán nước cầu vinh này. Lý Thường Kiệt không thèm đáp. Căn phòng im phắc. Chưa biết vị thống tướng Đại Việt làm gì tiếp theo. Bỗng Đản Hớn ngã quay ra ngất lịm. Hỏa Vân Ngọ, Đỗ Chùy, Thái Bá xanh xám mặt mày. Điện tiền chỉ huy sứ Vũ Uẩn đưa Ngụy Văn Rận vào. Hỏa Văn Ngọ chưa gặp nhưng đã nghe tên Ngụy Văn Rận qua Đản Hớn. Thì ra đây chính là kẻ mang khẩu dụ của Tống Triết Tông sang cho Đản Hớn. Vậy thì còn gì để biện bạch nữa.

Đản Hớn, Đỗ Chùy, Thái Bá bị tách ra từng phòng hỏi cung. Hỏa Vân Ngọ vẫn trâng tráo:

– Kính bẩm Quốc lão Thái úy đại nhân, tiểu nhân biết tội lớn rồi. Xin Quốc lão mở đường hiếu sinh cho tiểu nhân lập công chuộc tội.

Lý Thường Kiệt trừng mắt hỏi:

– Ngươi định lập công chuộc tội thế nào?

– Kính bẩm Quốc lão Thái úy, hạ quan sẽ tương kế tựu kế giăng bẫy quân Tống khi chúng đem quân vào Đại Việt ta ạ.

Quốc lão đứng vụt dậy. Tay chỉ vào mặt Hỏa Vân Ngọ bật thét lộng óc:

– Câm mồm! – Cả căn phòng kinh hoàng táng đởm – Thằng đại phản quốc ghê tởm như mày mà còn dám mở mồm nói đến chữ “Đại Việt” ta. Nước Tống mới là của mày. Rõ chửa.

– Dạ… dạ… xin Quốc lão Thái úy tha chết cho tiểu nhân. Không gì tiểu nhân cũng là thông gia với đức vua, đồng triều với Quốc lão bao năm.

Lý Thường Kiệt không đủ kiên nhẫn nghe tên phản quốc lải nhải. Ông quay lưng bước ra khỏi phòng. Nguyễn Trực Nhẫn, Vũ Uẩn bắt bốn tên Tống gian viết tờ cung.

Vậy là hết một đêm. Một đêm đặc biệt. Bọn chúng đã nhận tội. Nguyễn Trực Nhẫn ngồi lại một mình. Đọc lời thú nhận của Hỏa Vân Ngọ, ông khóc thương cho Thái sư Lê Văn Thịnh. Chính Hỏa Văn Ngọ sai kẻ dưới lén vào dinh quan Thái sư giết tên hề hầu lấy cắp chiếc áo da hổ. Đỗ Chùy ném cái áo ấy vào thuyền quan Thái sư. Thái Bá chỉ chờ có thế thét Mục Thận quăng lưới… Một màn kịch quá thâm hiểm, kinh tởm. Chúng đã tính toán tới từng chi tiết. Nguyễn Trực Nhẫn nấc lên: “Ôi Thái sư… Ôi Thái sư… Ngài phát hiện ra Hỏa Văn Ngọ bị Đản Hớn mua chuộc, mà không tránh được cái bẫy đê hèn của hắn. Thương lắm thay. Tiếc lắm thay Thái sư đại nhân ơi”.

Quốc lão Thái úy Lý Thường Kiệt đêm ấy cũng không ngủ. Cả một đời trận mạc. Hủy hoại bản thân và hạnh phúc riêng để chống đỡ mấy triều nhà Lý, chưa bao giờ ông thấy kinh sợ và lo lắng như những ngày vây bắt đám Tống gian này. Chúng đã leo lên đến sát ngai vàng. Chỉ một chút nữa thôi, con dân Đại Việt lại chìm trong cảnh nô lệ của Trung Hoa. Càng nghĩ ông càng chua xót cho vua Lý Nhân Tông. Ngày mai ngay trong cung cấm, một “trái núi” sẽ đổ ập xuống trước mặt đức vua và Hoàng Thái phi Ỷ Lan. Quan nhất phẩm đầu triều, thông gia với đức vua, được vua sủng ái, tin cậy nhất lại manh tâm bán đứng ngài và đất nước này cho nhà Tống. Ngài Ngự sẽ cay đắng biết nhường nào. Lý Quốc lão lại càng thấy thương cho Lê Văn Thịnh. Một tài năng xuất chúng. Một đại quan liêm chính, khiêm cung nhường ấy mà gặp phải đại nạn ghê gớm nhường này.

Nhưng rồi Quốc lão Thái úy không thể nghĩ mãi tới chuyện đó. Cả mạng lưới do thám của Tống triều nằm trong ruột Đại Việt phải phá gấp. Không để tên nào chạy thoát. Ông cũng phải tính cách nào bắt Tống Triết Tống và Hứa Tương rụt bàn tay lông lá của chúng lại.

Hình như đã hết một đêm. Bên ngoài cửa sổ, anh dương đã nhờ nhợ. Như vẳng tới tai ông tiếng chuông chùa Diên Hựu. Tiếng chuông báo ngày mới. Ngực ông nhói đau. Bất giác Quốc lão Thái úy đặt bàn tay lên ngực trái. Ông xoa xoa nhè nhẹ, vỗ vỗ như cưng nựng.